Czy masz ukończone 18 lat?

Potwierdzam, że ukończyłem/am 18 lat:

Potwierdzam Nie potwierdzam
Koniak (Cognac)

Koniak (Cognac)


Co to jest koniak?

Koniak (franc. Cognac) to popularny napój alkoholowy (winiak) o zawartości alkoholu 40-45%.
Na terenie Unii Europejskiej nazwa ‘Cognac' została zastrzeżona - można nią określać wyłącznie trunek produkowany we Francji, w rejonie miasteczka Cognac (region Charente). Paradoks polega na tym, że wynalezienie tego alkoholu przypisuje się Ormianom, a do Francji dotarł on dopiero kilka wieków później.

Historia koniaku

Nazwa ‘koniak' po raz pierwszy została odnotowana w XVII w (1617 r.), wkrótce potem powstała też pierwsza gorzelnia, produkująca wysokoprocentowy alkohol zwany palonym winem (ang. brandy, fr. vin brule). Technologia produkcji koniaku jest obwarowana zapisami prawnymi i pozostaje niezmienna od 300 lat.

Klasyfikacja koniaku

Podobnie jak w przypadku brandy, również i koniak w zależności od długości dojrzewania oznacza się symbolami:

  1. VS (Very Special lub ***) - przynajmniej 3 lata leżakowania
  2. VSOP (Very Superior Old Pale lub Reserve, Napoleon) - minimum 4 lata leżakowania
  3. XO (Extra Old, Vieille Reserve) - minimum 6 lat leżakowania, a od roku 2016 - co najmniej 10-letnie
  4. Vintage - rok oznaczony na butelce to data beczkowania najmłodszego destylatu
  5. Hors D'age - destylaty leżakujące minimum 10 lat

Produkcja koniaku

Produkcja tego trunku obejmuje:

  1. Zbiory winogron i fermentację moszczu
  2. Podwójną destylację
  3. Dojrzewanie
  4. Kupażowanie (mieszanie)

Koniak produkuje się wyłącznie z trzech określonych gatunków białych winogron (przede wszystkim odmiana ‘ugni blanc' zwana trebbiano). Zbiera się je w październiku i natychmiast zgniata. Otrzymany w ten sposób moszcz przelewa się do specjalnych zbiorników, w których następuje proces fermentacji - trwa to około tygodnia.
Uzyskane w ten sposób wino destyluje się pod raz pierwszy. Otrzymany alkohol o mocy 28% (zwany ‘brouillis') poddawany jest destylacji po raz drugi, w efekcie której uzyskuje się tzw. ‘wodę życia' (eau-de-vie) o mocy 70%. Średnio z około 8 litrów wina otrzymuje się 1 litr ‘wody życia'.
Jako ciekawostkę można podać fakt, iż producenci koniaku są prawnie zobligowani do zakończenia procesu destylacji do końca marca. Uzasadnione jest to tym, że wyższe wiosenne temperatury mogą nieodwracalnie zniweczyć jakość wina.
Czas na dojrzewanie trunku - odbywa się ono w specjalnych beczkach. Co ciekawe, również produkcja beczek obwarowana jest rygorystycznymi zaleceniami - wytwarzane są wyłącznie z jednego lub dwóch gatunków dębu pochodzących z jednego rejonu. Ponadto, dąb taki musi być zdrowy, absolutnie prosty i mieć 100 lat. Pocięte drewno schnie kilka lat, a następnie ręcznie wytwarza się z niego beczki.
Kupażowanie, czyli mieszanie to ostatni etap produkcji koniaku. Produkt dojrzewający w beczce nie jest jeszcze gotowym koniakiem. Szef piwnicy miesza różne ‘wody życia' z różnych roczników tak, aby uzyskać koniak odpowiadający wzorcowemu trunkowi. Jedynym wskaźnikiem w tym procesie jest powonienie mistrza.

Najsłynniejsze i najcenniejsze koniaki

  • Hennesy (przez większość koneserów uznawany za numer 1 na świecie)
  • Martell
  • Remy Martin
  • Chabasse
  • Otard
  • Camus
  • Meukow
  • Hine VSOP
  • Courvasier VS
  • Courvoisier VSOP

Brandy a koniak

Czy każda brandy to koniak? Brandy to destylowane wino gronowe, które leżakowało w dębowej beczce. Prawie tak samo jak koniak. ‘Prawie' w tym wypadku robi jednak różnicę, bo aby brandy można było określić mianem koniaku, wino musi być ściśle określonego pochodzenia - z winnic francuskiego miasteczka Cognac.

Jak podawać koniak?

Koniak od lat uznawany był za luksusowy napój arystokracji. Aby w pełni wydobyć i cieszyć się jego niepowtarzalnym smakiem i aromatem, warto przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim nie warto się spieszyć podczas degustacji tego alkoholu - pośpiech wskazany jest podczas łapania much, a koniakiem należy się delektować. Trunek ten najczęściej podaje się jako tzw. digestif, po obiedzie lub kolacji. Optymalna temperatura dla koniaku to 18-20 stopni Celsjusza. Dawniej, gdy temperatura w domach rzadko kiedy przekraczała 15-16 stopni Celsjusza, tradycyjnie kieliszek trzymało się w dłoniach, aby ogrzany koniak wydobył maksimum aromatu i smaku. Dzisiaj, kiedy nie ma już raczej takiej potrzeby, wystarczy trzymać kieliszek za nóżkę.

W czym i z czym podawać koniak?

Koniak najczęściej podaje się w jednym z dwóch rodzajów kieliszków - tzw. balon albo tulipan. Balon (określany również kieliszkiem do brandy) ma krótką nóżkę oraz niewysoką czaszę, która doskonale mieści się w dłoni. Napełnionym kieliszkiem można delikatnie poruszać, aby wprawić płyn w spokojny ruch i wydobyć szlachetny smak.
Kieliszek typu tulipan ma długą nóżkę i wysoką czaszę, zwężającą się ku górze. Koniak w takim naczyniu uwolni wszystkie walory smakowe równocześnie zatrzymując niepowtarzalny aromat u wylotu kieliszka, co zapewni niepowtarzalne doznania zapachowe podczas degustacji.
Koniak świetnie komponuje się z zaskakująco różnym wachlarzem smaków. Tradycyjnie, na słodko z deserami, ciasteczkami, sokami owocowymi i kawą, ale także z tak oryginalnymi kompanami jak piwo imbirowe, sushi, pieczone przepiórki, łosoś, owoce morza czy kawior.

Powiązane produkty

Skomentuj